Dolar Endeksi Nedir? Nasıl Hesaplanır ve Yorumlanır?

Dolar endeksi nedir ve nasıl hesaplanır gibi sorularla sıkça karşılaşabiliriz. Finansal piyasalarla ilgilenenler veya dolara yatırım yapanlar, dolar endeksinin ne olduğunu bilmeleri halinde işlemlerini daha sağlıklı şekilde yapabilir. Bu nedenle dolar endeksi grafiği nedir, nasıl yorumlanır gibi konuları bilmemiz gerekmekte.

Yatırımcı olmanıza gerek yok. Mesela ülkemizde doların önemi çok büyüktür. Çünkü birçok ürünün fiyatı döviz üzerinden ifade edilir ve ülkemize o şekilde gelir. Bu nedenle dolar fiyatında meydana gelecek değişimlerin bize etkisi önemli olacaktır.

Dolar endeksi hakkında bilgi sahibi olursanız, dolar fiyatları hakkında daha iyi yorum ve tahminler yapabilirsiniz. Ben de sizlere bu konuda önemli bilgiler vereceğim.

Dolar Endeksi Nedir?

Doların diğer önemli para birimlerine karşı değerini ölçmek için kullanılan bir endekstir. Burada bahsettiğimiz dolar, ABD Doları’dır. Bu nedenle ABD’nin en çok ticaret yaptığı ülkelerin para birimleri endekse dahildir.

ABD’nin en çok etkileşimde olduğu 6 para birimi bu endeksin hesaplanmasında kullanılmıştır. 6 para biriminin geometrik ortalaması alınarak endeks hesaplanır. Bu para birimleri hangileridir? Euro, Sterlin, Japon Yeni, Kanada Doları, İsveç Kronu ve İsviçre Frangı endekse dahil olan para birimleridir. Endeks sistematize edildiğinde, ABD bu para birimleriyle daha çok ticaret yapıyordu. Ancak günümüzde işlem hacmi yüksek olan bazı para birimleri değişmiştir.

Baktığımızda İsveç Kronu ve İsviçre Frangı’nın yerine Çin, Meksika ve Güney Kore gibi ülkelerin para birimleriyle daha çok işlem yapıldığını görebiliyoruz. Ancak günümüzde bu endeks bu para birimlerine göre güncellenmemiştir.

En İyi Forex Şirketleri Nasıl Tespit Edilir?

Sizler için her detayı açıkladım ve bir liste çıkardım. Hemen Okuyun!

Dolar endeksinin üretildiği yıllarda, Avrupa Birliği üyeleri Euro kullanmıyordu. O dönemde  Alman Markı, Fransız Frangı, İtalyan Literi, Hollanda Guldeni ve Belçika Frangı endeksin içine dahildi. 1999 yılı itibariyle Avrupa Birliği ülkelerinin çoğu resmi para birimi olarak Euro’yu kullanmaya başladılar. Bundan itibaren de endekste artık Euro yer aldı ve önemi oldukça önemli oldu.

Dolar endeksi, 1973 yılında Bretton Woods Anlaşması’nın feshedilmesinden sonra oluşturulmuştur. Daha öncesinde doların diğer para birimleri karşısında çok değer kazanmayıp ticareti kötü etkilememesi için dolar sabit tutuluyordu. Ancak anlaşma feshedilince artık böyle bir durum kalmamıştır ve doların değeri dolar endeksiyle ölçülmeye başlanmıştır.

Dolar endeksi, DXY şeklinde kısaltılmaktadır. O halde DXY nedir detaylı olarak bakalım.

DXY Nedir?

DXY ya da Dixie, dolar endeksinin bir kısaltması veya sembolü olarak karşımıza çıkmaktadır. Çeşitli platformlarda ve forumlarda araştırma yaptığınızda karşınıza DXY şeklinde bir ibare çıkacaktır. Bu sembole girip değerlere bakarak dolar endeksi hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz.

DXY yükseldiğinde, dolar endeksinin yükseldiğini ve DXY düştüğünde dolar endeksinin düştüğünü anlayabiliriz. Endeks yükselmeye başladığında, dolara talep genellikle artar ve çoğu para birimi karşısında doların değeri yükselir. Dolar ne olur yazımda da bahsettiğim üzere dolar ile ilgili yorum yaparken dolar endeksine mutlaka bakılmalıdır.

Endeksi incelediğimizde 100’lük bir taban görebiliriz. Dolar endeksi, 100’lük taban üzerinden ifade edilir ve 100’ün altına düştüğünde, değer kaybettiğini ve 100’ün üstüne çıktığında değer kazandığını söyleyebiliriz.

Dolar Endeksi Nasıl Hesaplanır?

Dolar endeksinde 6 adet para birimi bulunmaktadır. Bu 6 para biriminin geometrik ortalaması alınır ve dolar endeksi bulunur. Endekse dahil edilen her para biriminin farklı oranları bulunmaktadır. Sizlere aşağıda bu para birimlerinin endeksteki oranlarını vereceğim.

  • dolar endeksi nedirEURUSD (Euro Dolar Paritesi): %57,6
  • USDJPY (Dolar Japon Yeni Paritesi): %13,6
  • GBPUSD (İngiliz Sterlini Dolar Paritesi): %11,9
  • USDCAD (ABD Doları Kanada Doları Paritesi): % 9,1
  • USDSEK (Dolar İsveç Kronu Paritesi): %4,2
  • USDCHF (Dolar İsviçre Frangı Paritesi): %3,6

Yukarıda verilen oranlara göre endeks hesaplaması yapılır. Euro, Avrupa’da ekonomisi güçlü ülkeler tarafından kullanıldığı için endeks hesaplamasında önemli bir yere sahiptir. Dolar ile Euro’nun birbirine karşı olan değeri, endeksi önemli ölçüde etkiler. Bu nedenle Euro dolar paritesi değer kazandığında endekste düşme, değer kaybettiğinde endekste yükselme görülme ihtimali yüksektir.

Endeks hesaplanırken geometrik ortalama kullanılmaktadır. Geometrik ortalama almak biraz karışık olabilir ancak merak etmeyin bunu hesaplayacak birçok araç bulunmaktadır. Eğer dolar endeksi formülü nedir merak ediyorsanız, sizlere aşağıda verdiğim formüle bakabilirsiniz.

DXY = 50.14348112 x EUR/USD^ (-0.576) x USD/JPY^(0.136) x GBP/USD’(-0.119) x USD/CAD^(0.091) x USD/SEK’(0.042) x USDCHF^(0.036)

İsterseniz yukarıdaki formülle endeks hesaplamasını yapabilirsiniz.

Dolar Endeksi Nasıl Yorumlanır?

Endeksi incelediğimizde, doların geleceği ile ilgili çeşitli yorumlar çıkarabiliriz. Böylece yatırımlarımızı şekillendirebiliriz. Çıkarılacak çeşitli yorumlara göz atmak istiyorum.

Sizlere daha önce de söylediğim üzere endeks, 100’lük tabandadır. Altına inince düştüğünü ve üstüne çıkınca yükseldiğini söyleyebiliriz. Böylece çeşitli para birimleri karşısında değer mi kazanıyor yoksa değer mi kaybediyor görebiliriz.

Bazı paritelerde dolar endeksinin doğru orantılı, bazı paritelerle ise ters orantılı olduğunu görüyoruz. Bunun en iyi örneği, Euro Dolar paritesidir. EURUSD paritesinde, parite değeri arttığında, Euro dolara karşı değer kazanır. Parite değeri düştüğünde dolar euroya karşı değer kazanır. Bu nedenle parite değeri arttığında dolar endeksinin düştüğünü ve parite değeri arttığında, dolar endeksinin arttığını söyleyebiliriz. Bu durumda bu parite ile endeks ters orantılıdır.

Bunun yanında ABD doları Kanada Doları paritesiyle endeksin doğru orantılı olduğunu söyleyebiliriz. Bu durumda USDCAD paritesi arttığında endeks değer kazanır, düştüğünde endeks değer kaybeder. Ancak unutmamalıyız ki her para biriminin endekse etki oranı farklıdır. Bu nedenle bazı paritelerdeki artış bazen endeks üzerinde çok fark yaratmayabilir.

Paritelerin endeks üzerindeki etkinliği farklı. En önemli etki ise Euro’ya ait yani EURUSD paritesine. Bazen EURUSD paritesinin değer kazandığını ve bazen de değer kaybettiğini görebiliriz. Bu durumda dolar genel olarak değer kazanıyor ya da değer kaybediyor şeklinde yorum yapabilmek için endekse bakmamız gerekmektedir.

Aksi halde iki para birimi arasında yaşanan değer değişimleri yanlış yorumlanabilir ve yatırımlar farklı şekilde değerlendirilebilir.

Dolar endeksinde düşüş olursa genel olarak doların değer kaybettiğini ve yükseliş olursa doların genel olarak değer kazandığını söyleyebiliriz.

Endeks çeşitli dönemlerde hızlıca yükselmiş ve çeşitli dönemlerde hızlıca düşmüştür. En son hızlı yükselişini coronavirüs pandemisinde görüyoruz. Dolar grafiğine bakarak bu konu hakkında ayrıntılı bilgi edinebiliriz.

Dolar Endeksi Grafiği

Dolar endeksi, 1973 yılından itibaren kullanılmaya başlanmıştır. Bu dönemden sonra grafikte hareketliliklerin olduğunu görebiliyoruz.

Size söylediğim üzere endeks, 100 üzerinden hesaplanmakta. Grafikte de göreceğiniz üzere bazı dönemlerde endeksin 100’ün üzerine çıktığını ve bazı dönemlerde de 100’ün altına indiğini görebiliriz.

Grafikte endeksin en yüksek seviyesinin 1985 yılında olduğunu görüyoruz. Bu yıl içinde 163 seviyelerine kadar çıkmıştır. En düşük seviyesini ise 70 seviyeleri ile 2008 yılında görmüştür. Bu dönemde küresel bir kriz bulunmaktaydı.

Dolar geçmişte diğer para birimlerine karşı çok hızlı değer kazanımları yaşamıştır. Bu nedenle ticaretin kötü etkilenmemesi açısından Plaza Anlaşması yapılmıştır. ABD, İngiltere, Japonya, Almanya ve Fransa’nın yer aldığı anlaşma ile birlikte doların değeri kademeli olarak düşürülmüştür.

Dolar endeksi nedir, nasıl yorumlanır artık biliyoruz. Mutlaka dolar yatırımı yapmadan önce yorumlar çıkarmak istiyorsanız, dolar endeksine göz atın. Böylece fiyatlar hakkında daha doğru yorumlar yapabilirsiniz.

Sektörün içinden gelmiş bir yatırımcı olarak 2012 yılından beri forex piyasası ile ilgiliyim. Bu blogda sizlere forex ve finansal piyasalar hakkında bilgilendirme sağlamayı amaçlıyorum.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here